పండుగ

నవరాత్రి 1వ రోజు - శైలపుత్రీ దేవి: కథ, పూజా విధానం, మంత్రం మరియు నైవేద్యం | Navaratri Day 1 Shailaputri Story and Mantra

రచన: డివోషన్ వైబ్స్ బృందం · ప్రచురణ: 17 Oct 2026
నవరాత్రి 1వ రోజు - శైలపుత్రీ దేవి: కథ, పూజా విధానం, మంత్రం మరియు నైవేద్యం | Navaratri Day 1 Shailaputri Story and Mantra

శరన్నవరాత్రులు ప్రారంభమయ్యే మొదటి రోజైన ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి (ప్రతిపద) నాడు అమ్మవారిని శైలపుత్రీ దేవి రూపంలో పూజిస్తాం. నవదుర్గలలో మొదటి రూపమైన శైలపుత్రీ దేవిని బలం మరియు స్థిరత్వానికి దేవతగా భావిస్తారు. నవరాత్రి సాధనకు పునాది వేసే ఈ రోజు భక్తులకు ఎంతో పవిత్రమైనది.

శైలపుత్రీ అంటే ఎవరు?

"శైలం" అంటే పర్వతం, "పుత్రి" అంటే కుమార్తె. పర్వతరాజు హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించినందున అమ్మవారికి శైలపుత్రీ అనే పేరు వచ్చింది. ఈమెనే పార్వతీ దేవి, హైమవతి అని కూడా పిలుస్తారు. హిమాలయాల వంటి దృఢత్వం, ప్రశాంతత ఈ రూపంలో కనిపిస్తాయి.

శైలపుత్రీ దేవి కథ

పూర్వజన్మలో అమ్మవారు దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తె అయిన సతీదేవిగా జన్మించి, పరమశివుని వివాహం చేసుకుంది. ఒకసారి దక్షుడు గొప్ప యజ్ఞం చేస్తూ శివుని ఆహ్వానించలేదు. తండ్రి ఇంటికి వెళ్లిన సతీదేవి, అక్కడ తన భర్తకు జరిగిన అవమానాన్ని భరించలేక యోగాగ్నిలో తన దేహాన్ని త్యజించింది.

ఆ తర్వాత ఆమె హిమవంతుడు, మేనకా దేవి దంపతులకు కుమార్తెగా మళ్లీ జన్మించింది. కఠోర తపస్సు చేసి తిరిగి పరమశివుని భర్తగా పొందింది. అపారమైన భక్తి, పట్టుదల, నిష్ఠ ఉంటే ఎలాంటి లక్ష్యాన్నైనా చేరవచ్చని శైలపుత్రీ దేవి కథ మనకు నేర్పుతుంది.

శైలపుత్రీ దేవి స్వరూపం

  • వాహనం: వృషభం (నంది). అందుకే అమ్మవారిని "వృషారూఢ" అని కూడా అంటారు.
  • కుడి చేతిలో: త్రిశూలం - చెడును నాశనం చేసే శక్తికి ప్రతీక.
  • ఎడమ చేతిలో: తామర పువ్వు - పవిత్రత మరియు ప్రశాంతతకు గుర్తు.
  • శిరస్సుపై: అర్ధచంద్రుడు.
  • నేపథ్యం: మంచుతో కప్పబడిన హిమాలయ పర్వతాలు - అచంచలమైన స్థిరత్వానికి సంకేతం.

యోగ శాస్త్రం ప్రకారం శైలపుత్రీ దేవి మూలాధార చక్రానికి అధిదేవత. అందుకే నవరాత్రి సాధన ఈ రోజు మూలాధారం నుంచి మొదలవుతుందని చెబుతారు. మనసులో స్థిరత్వం, ధైర్యం పెంపొందడానికి ఈ రోజు ధ్యానం చేయడం మంచిది.

1వ రోజు పూజా విధానం

  1. ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి.
  2. పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి, ముగ్గులు వేసి, మామిడి తోరణాలు కట్టండి.
  3. చాలా ఇళ్లలో ఈ రోజే కలశ స్థాపన (ఘటస్థాపన) చేస్తారు. కలశంలో నీరు, పసుపు, నాణెం వేసి, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయ ఉంచి అమ్మవారిని ఆవాహన చేయండి.
  4. శైలపుత్రీ దేవి చిత్రపటం ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించండి.
  5. పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలు, ఎర్రని పూలతో అమ్మవారిని పూజించండి.
  6. క్రింద ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం, మంత్రం భక్తితో పఠించండి.
  7. నైవేద్యం సమర్పించి, హారతి ఇచ్చి, కుటుంబ సభ్యులకు ప్రసాదం పంచండి.

గమనిక: పూజా సమయాలు మరియు ఆచారాలు ప్రాంతాన్ని, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఖచ్చితమైన ముహూర్తం కోసం మీ స్థానిక పంచాంగాన్ని చూడండి.

శైలపుత్రీ దేవి ధ్యాన శ్లోకం

వందే వాంఛితలాభాయ చంద్రార్ధకృతశేఖరామ్ ।
వృషారూఢాం శూలధరాం శైలపుత్రీం యశస్వినీమ్ ॥

భావం: కోరిన కోరికలు తీర్చే, శిరస్సుపై అర్ధచంద్రుని ధరించిన, వృషభంపై కూర్చున్న, త్రిశూలం ధరించిన కీర్తిమంతురాలైన శైలపుత్రీ దేవికి నమస్కారం.

శైలపుత్రీ దేవి మంత్రం

ఓం దేవీ శైలపుత్ర్యై నమః

ఈ మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపిస్తే మనసుకు ప్రశాంతత, ధైర్యం కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం.

1వ రోజు నైవేద్యం

సంప్రదాయం ప్రకారం శైలపుత్రీ దేవికి ఆవు నెయ్యి అంటే ఎంతో ప్రీతి. నెయ్యితో చేసిన పదార్థాలు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తే ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు కలుగుతాయని చెబుతారు. తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు చేసే కొన్ని నైవేద్యాలు:

  • నెయ్యి వేసిన చక్కెర పొంగలి
  • పులిహోర
  • పాయసం
  • కట్టె పొంగలి

తెలుగు ఇళ్లలో నవరాత్రి మొదటి రోజు

తెలంగాణలో ఈ సమయంలో బతుకమ్మ సందడి నెలకొంటుంది. ఆడపడుచులు రంగురంగుల పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి పాటలు పాడుతారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ అమ్మవారి దసరా ఉత్సవాలు మొదలవుతాయి. చాలా ఇళ్లలో బొమ్మల కొలువు ఏర్పాటు చేసి, తొమ్మిది రోజులు ముత్తైదువులను పిలిచి తాంబూలం ఇస్తారు.

ఈ రోజు మనం నేర్చుకోవాల్సిన సందేశం

పర్వతం ఎంత పెద్ద తుఫాను వచ్చినా కదలదు. అలాగే జీవితంలో కష్టాలు ఎదురైనా మన విశ్వాసం, ధైర్యం చెక్కుచెదరకూడదు అనేదే శైలపుత్రీ దేవి ఇచ్చే సందేశం. నవరాత్రి మొదటి రోజున ఒక మంచి సంకల్పం తీసుకుని, తొమ్మిది రోజులు దాన్ని నిష్ఠగా పాటిద్దాం.

నవరాత్రి 1వ రోజు శుభాకాంక్షలు

  • శైలపుత్రీ దేవి ఆశీస్సులతో మీ జీవితంలో బలం, స్థిరత్వం, సంతోషం నిండాలి. శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
  • హిమవంతుని పుత్రి అయిన అమ్మవారు మీ కుటుంబాన్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడాలి. నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
  • నవరాత్రి మొదటి రోజున అమ్మవారు మీ కోరికలన్నీ నెరవేర్చాలి. జై మాతా దీ!

నవరాత్రి 2వ రోజు - బ్రహ్మచారిణీ దేవి గురించి తదుపరి పోస్ట్‌లో తెలుసుకుందాం. దసరా పండుగ గురించి మరిన్ని వివరాలకు మా దసరా - విజయదశమి పేజీ చూడండి.

డివోషన్ వైబ్స్ తరపున అందరికీ శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!

← అన్ని పోస్ట్‌లకు వెళ్ళండి