సంకటహర చతుర్థి వ్రత విధానం - పూజ, చంద్ర దర్శనం, 2026 తేదీలు | Sankatahara Chaturthi Vratham in Telugu
ఏ పని ప్రారంభించినా ముందుగా పూజించే దైవం విఘ్నేశ్వరుడు. జీవితంలోని కష్టాలు, ఆటంకాలు తొలగించుకోవడానికి గణపతిని ప్రత్యేకంగా ఆరాధించే రోజు సంకటహర చతుర్థి. "సంకటం" అంటే కష్టం, "హర" అంటే తొలగించేది. ప్రతి నెలా వచ్చే ఈ వ్రతం గురించి, ఇంట్లోనే చేసుకోగలిగే పూజా విధానం గురించి ఈ వ్యాసంలో తెలుసుకుందాం.
సంకటహర చతుర్థి అంటే ఏమిటి?
ప్రతి నెలా పౌర్ణమి తర్వాత వచ్చే కృష్ణ పక్ష చతుర్థిని సంకటహర చతుర్థి అంటారు. ఈ రోజు రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, సాయంత్రం గణపతి పూజ చేసి, చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చి వ్రతం ముగిస్తారు. ఈ చతుర్థి మంగళవారం వస్తే దాన్ని అంగారక సంకటహర చతుర్థి అంటారు. అది మరింత విశేషమైనదిగా భావిస్తారు.
గణపతికి, చంద్రుడికి సంబంధం ఏమిటి?
ఒకసారి గణపతి రూపాన్ని చూసి చంద్రుడు నవ్వాడని, అందుకు ఆగ్రహించిన గణపతి చంద్రుణ్ణి శపించాడని పురాణ కథ. చంద్రుడు పశ్చాత్తాపంతో క్షమాపణ కోరగా, గణపతి శాపాన్ని సడలించి, చతుర్థి నాడు తనను పూజించి చంద్రుణ్ణి దర్శించేవారికి కష్టాలు తొలగుతాయని వరమిచ్చాడని చెబుతారు. అందుకే సంకటహర చతుర్థి నాడు చంద్ర దర్శనం, చంద్రుడికి అర్ఘ్యం ముఖ్యమైన భాగం.
2026లో రాబోయే సంకటహర చతుర్థి తేదీలు
- అక్టోబర్ 29, 2026 (గురువారం): వక్రతుండ సంకటహర చతుర్థి
- నవంబర్ 27, 2026 (శుక్రవారం): గణాధిప సంకటహర చతుర్థి
- డిసెంబర్ 26, 2026 (శనివారం): ఆఖురథ సంకటహర చతుర్థి
చంద్రోదయం సాధారణంగా రాత్రి 8 నుండి 9 గంటల మధ్య ఉంటుంది. మీ ఊరిని బట్టి సమయం మారుతుంది, కాబట్టి స్థానిక పంచాంగం చూసుకోండి.
ఇంట్లో సంకటహర చతుర్థి పూజా విధానం
- ఉదయం సంకల్పం: స్నానం చేసి, గణపతి ముందు దీపం వెలిగించి "ఈ రోజు సంకటహర చతుర్థి వ్రతం చేస్తున్నాను" అని సంకల్పం చెప్పుకోండి.
- ఉపవాసం: రోజంతా ఉపవాసం లేదా పండ్లు, పాలు మాత్రమే తీసుకోండి. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ శక్తికి తగినట్లు పాటించాలి.
- సాయంత్రం పూజ: గణపతి విగ్రహం లేదా చిత్రపటానికి గంధం, కుంకుమ పెట్టి, ఎర్రని పూలు సమర్పించండి.
- గరిక: 21 గరిక పోచలు (దూర్వ) గణపతికి సమర్పించండి. గణపతికి గరిక అత్యంత ప్రీతికరం.
- నైవేద్యం: ఉండ్రాళ్లు, మోదకాలు, బెల్లం, అరటిపండ్లు నివేదించండి.
- పఠనం: గణేశ అష్టోత్తర శతనామావళి లేదా సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం పఠించండి.
- చంద్ర దర్శనం: చంద్రోదయం తర్వాత చంద్రుణ్ణి దర్శించి, నీటిలో కొంచెం పాలు, అక్షతలు కలిపి అర్ఘ్యం ఇవ్వండి.
- వ్రత సమాప్తి: గణపతికి హారతి ఇచ్చి, ప్రసాదం స్వీకరించి ఉపవాసం విరమించండి.
ప్రణమ్య శిరసా దేవం గౌరీపుత్రం వినాయకమ్ | భక్తావాసం స్మరేన్నిత్యం ఆయుఃకామార్థ సిద్ధయే ||
సమయం తక్కువగా ఉన్నవారు 108 సార్లు "ఓం గం గణపతయే నమః" అని జపించినా చాలు.
వ్రత నియమాలు
- ఆ రోజు సాత్విక ఆహారం మాత్రమే తీసుకోవాలి. ఉల్లి, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం వద్దు.
- గణపతి పూజలో తులసి వాడరని సంప్రదాయం. గరిక, ఎర్రని పూలు శ్రేష్ఠం.
- చంద్ర దర్శనం తర్వాతే ఉపవాసం విరమించాలి.
- కొందరు వరుసగా 11 లేదా 21 సంకటహర చతుర్థులు వ్రతం చేసే సంకల్పం తీసుకుంటారు.
సంకటహర చతుర్థి వ్రత ఫలితాలు
భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం ఈ వ్రతం చేస్తే:
- జీవితంలోని కష్టాలు, ఆటంకాలు తొలగుతాయి
- చేపట్టిన పనులు నిర్విఘ్నంగా పూర్తవుతాయి
- విద్యార్థులకు బుద్ధి, జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుతాయి
- కుటుంబంలో శాంతి, సుఖసంతోషాలు కలుగుతాయి
వినాయక చవితి పూజా విధానం కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని "వినాయక చవితి" వ్యాసం చదవండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
సంకటహర చతుర్థి, వినాయక చవితి ఒకటేనా?
కాదు. వినాయక చవితి భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు సంవత్సరానికి ఒకసారి వస్తుంది. సంకటహర చతుర్థి ప్రతి నెలా కృష్ణ పక్ష చతుర్థి నాడు వస్తుంది.
మబ్బుల వల్ల చంద్రుడు కనిపించకపోతే?
చంద్రోదయ సమయం దాటిన తర్వాత చంద్రుడి దిశగా అర్ఘ్యం ఇచ్చి, మనసులో చంద్రుణ్ణి స్మరించి వ్రతం ముగించవచ్చు.
ఉపవాసం ఉండలేకపోతే?
పండ్లు, పాలు తీసుకుంటూ భక్తితో పూజ చేసినా సరిపోతుంది. భక్తి ముఖ్యం.
ఓం గం గణపతయే నమః 🙏 ఈ వ్యాసం మీకు ఉపయోగపడితే మీ కుటుంబ సభ్యులతో, స్నేహితులతో షేర్ చేయండి.