నవరాత్రి 2వ రోజు - బ్రహ్మచారిణీ దేవి: తపస్సు కథ, పూజా విధానం, మంత్రం మరియు నైవేద్యం | Navaratri Day 2 Brahmacharini Story and Mantra
శరన్నవరాత్రులలో రెండవ రోజైన ఆశ్వయుజ శుద్ధ విదియ (ద్వితీయ) నాడు అమ్మవారిని బ్రహ్మచారిణీ దేవి రూపంలో పూజిస్తాం. నవదుర్గలలో రెండవ రూపమైన ఈ తల్లిని తపస్సు మరియు భక్తికి దేవతగా కొలుస్తారు. మొదటి రోజు శైలపుత్రీ దేవి ఇచ్చిన స్థిరత్వం మీద, రెండవ రోజు బ్రహ్మచారిణీ దేవి నిష్ఠ, క్రమశిక్షణ అనే గుణాలను మనలో నింపుతుంది.
బ్రహ్మచారిణీ అంటే ఏమిటి?
"బ్రహ్మ" అంటే తపస్సు, పరమ జ్ఞానం; "చారిణీ" అంటే ఆచరించేది. అంటే తపస్సును ఆచరించే దేవి అని అర్థం. పరమశివుని భర్తగా పొందాలని సంకల్పించిన పార్వతీ దేవి చేసిన కఠోర తపస్సుకు ప్రతిరూపమే ఈ అవతారం. అందుకే ఈ తల్లిని తపశ్చారిణీ, అపర్ణ, ఉమ అని కూడా పిలుస్తారు.
బ్రహ్మచారిణీ దేవి కథ
హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించిన పార్వతీ దేవి, నారద మహర్షి ఉపదేశంతో శివుని భర్తగా పొందాలని నిశ్చయించుకుంది. రాజభోగాలన్నీ వదిలి అడవికి వెళ్లి తపస్సు ప్రారంభించింది. మొదట కొన్ని సంవత్సరాలు పండ్లు, దుంపలు మాత్రమే తిన్నది. తర్వాత రాలిన ఆకులను మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంది. చివరకు ఆకులను కూడా తినడం మానేసింది. అందుకే ఆమెకు "అపర్ణ" (ఆకులు కూడా తిననిది) అనే పేరు వచ్చింది.
తల్లి మేనకా దేవి కూతురి కష్టం చూసి "ఉ... మా" (వద్దమ్మా) అని వారించింది. అలా ఆమెకు "ఉమ" అనే పేరు కూడా వచ్చింది. ఎండ, వాన, చలి దేనినీ లెక్కచేయకుండా సాగిన ఆమె తపస్సుకు ముల్లోకాలు కదిలిపోయాయి. చివరకు పరమశివుడు ప్రసన్నుడై ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు.
లక్ష్యం గొప్పదైతే దాని కోసం చేసే త్యాగం, సహనం కూడా గొప్పగానే ఉండాలని బ్రహ్మచారిణీ దేవి కథ మనకు నేర్పుతుంది.
బ్రహ్మచారిణీ దేవి స్వరూపం
- వస్త్రం: తెల్లని చీర - స్వచ్ఛత, నిరాడంబరతకు గుర్తు.
- కుడి చేతిలో: జపమాల (అక్షమాల) - నిరంతర ధ్యానానికి ప్రతీక.
- ఎడమ చేతిలో: కమండలం - త్యాగం, సంయమనానికి సంకేతం.
- వాహనం: ఈ తల్లికి వాహనం ఉండదు. పాదచారిణిగా నడుస్తూ కనిపిస్తుంది.
- ముఖం: ప్రశాంతమైన, తేజస్సుతో నిండిన ముఖం.
యోగ శాస్త్రం ప్రకారం బ్రహ్మచారిణీ దేవి స్వాధిష్ఠాన చక్రానికి అధిదేవత. ఈ రోజు ధ్యానం చేస్తే మనసుపై నియంత్రణ, ఏకాగ్రత పెరుగుతాయని చెబుతారు.
2వ రోజు పూజా విధానం
- ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, శుభ్రమైన (వీలైతే తెల్లని) వస్త్రాలు ధరించండి.
- మొదటి రోజు స్థాపించిన కలశానికి, అమ్మవారి చిత్రపటానికి పసుపు కుంకుమలతో పూజ చేయండి.
- నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపం వెలిగించండి.
- తెల్లని పూలు, మల్లెలు, చామంతులతో అమ్మవారిని అలంకరించండి.
- క్రింద ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం, మంత్రం పఠించండి.
- నైవేద్యం సమర్పించి, హారతి ఇవ్వండి.
గమనిక: పూజా సమయాలు, ఆచారాలు ప్రాంతాన్ని, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఖచ్చితమైన ముహూర్తం కోసం స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
బ్రహ్మచారిణీ దేవి ధ్యాన శ్లోకం
దధానా కరపద్మాభ్యామ్ అక్షమాలా కమండలూ ।
దేవీ ప్రసీదతు మయి బ్రహ్మచారిణ్యనుత్తమా ॥
భావం: తామర పువ్వుల వంటి చేతులతో జపమాల, కమండలం ధరించిన ఉత్తమురాలైన బ్రహ్మచారిణీ దేవి నాపై ప్రసన్నురాలు కావాలి.
బ్రహ్మచారిణీ దేవి మంత్రం
ఓం దేవీ బ్రహ్మచారిణ్యై నమః
ఈ మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపిస్తే ఏకాగ్రత, ఓర్పు పెరుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. విద్యార్థులు ఈ రోజు ఈ మంత్రం జపించడం ఎంతో మంచిదని పెద్దలు చెబుతారు.
2వ రోజు నైవేద్యం
సంప్రదాయం ప్రకారం బ్రహ్మచారిణీ దేవికి పంచదార (చక్కెర) మరియు పండ్లు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఇలా చేస్తే కుటుంబ సభ్యులకు దీర్ఘాయువు కలుగుతుందని నమ్మకం. తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు చేసే నైవేద్యాలు:
- పంచదార పొంగలి
- అరటిపండ్లు, ఇతర పండ్లు
- పాలతో చేసిన పాయసం
- పులిహోర
ఈ రోజు మనం నేర్చుకోవాల్సిన సందేశం
ఈ రోజుల్లో ప్రతిదీ వెంటనే కావాలనుకుంటాం. కానీ నిజమైన విజయం ఓర్పు, నిరంతర కృషితోనే వస్తుందని బ్రహ్మచారిణీ దేవి గుర్తుచేస్తుంది. చదువు, ఉద్యోగం, ఆరోగ్యం - ఏ లక్ష్యమైనా సరే, ప్రతిరోజూ కొంచెం కొంచెం శ్రమిస్తే తప్పకుండా సాధించవచ్చు. ఈ నవరాత్రుల్లో ఒక చిన్న నియమం (ఉదయాన్నే లేవడం, రోజూ కొంతసేపు ధ్యానం చేయడం వంటివి) పాటించి చూడండి.
నవరాత్రి 2వ రోజు శుభాకాంక్షలు
- బ్రహ్మచారిణీ దేవి ఆశీస్సులతో మీ ప్రతి ప్రయత్నం ఫలించాలి. నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
- తపస్సుకు ప్రతిరూపమైన అమ్మవారు మీకు ఓర్పు, జ్ఞానం ప్రసాదించాలి. శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
- నవరాత్రి రెండవ రోజున అమ్మవారు మీ ఇంట సుఖశాంతులు నింపాలి. జై మాతా దీ!
నవరాత్రి 3వ రోజు - చంద్రఘంటా దేవి గురించి తదుపరి పోస్ట్లో తెలుసుకుందాం. దసరా పండుగ గురించి మరిన్ని వివరాలకు మా దసరా - విజయదశమి పేజీ చూడండి.
డివోషన్ వైబ్స్ తరపున అందరికీ శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!