దుర్గాష్టమి & మహర్నవమి 2026 - తేదీ, తిథి సమయాలు, పూజా విధానం, ఆయుధ పూజ | Durgashtami Mahanavami 2026 Date and Pooja

శరన్నవరాత్రులలో అత్యంత ముఖ్యమైన రోజులు దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి. ఈ సంవత్సరం (2026) ఈ రెండు పర్వదినాలూ ఒకే రోజున - అక్టోబర్ 19, సోమవారం - వస్తున్నాయి. దీంతో "అష్టమి ఎప్పుడు? నవమి ఎప్పుడు? ఆయుధ పూజ ఏ రోజు?" అనే సందేహాలు చాలామందికి ఉన్నాయి. ఈ వ్యాసంలో తేదీలు, తిథి సమయాలు, ఇంట్లోనే సులభంగా చేసుకునే పూజా విధానం అన్నీ ఒకేచోట తెలుసుకుందాం.

దుర్గాష్టమి & మహర్నవమి 2026 - తేదీలు, తిథి సమయాలు

• అష్టమి తిథి ప్రారంభం: అక్టోబర్ 18, ఆదివారం ఉదయం 8:27
• అష్టమి తిథి ముగింపు / నవమి ప్రారంభం: అక్టోబర్ 19, సోమవారం ఉదయం 10:51
• దుర్గాష్టమి & మహర్నవమి: అక్టోబర్ 19, సోమవారం
• సంధి పూజ (అష్టమి-నవమి కలిసే సమయం): అక్టోబర్ 19 ఉదయం సుమారు 10:27 నుండి 11:15 వరకు
• విజయదశమి (దసరా): అక్టోబర్ 20, మంగళవారం

గమనిక: పై సమయాలు హైదరాబాద్ పంచాంగం ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. మీ ఊరి సూర్యోదయాన్ని బట్టి కొన్ని నిమిషాల తేడా ఉండవచ్చు - స్థానిక పంచాంగం లేదా మీ పురోహితులను సంప్రదించండి.

ఈసారి అష్టమి, నవమి ఒకే రోజు ఎందుకు?

మన పండుగలు సూర్యోదయం సమయంలో ఉన్న తిథిని బట్టి నిర్ణయించబడతాయి. అక్టోబర్ 19 సూర్యోదయానికి అష్టమి తిథి ఉంది, అదే రోజు ఉదయం 10:51 తర్వాత నవమి ప్రారంభమవుతుంది. అందుకే ఉదయం దుర్గాష్టమి పూజ, మధ్యాహ్నం నుండి మహర్నవమి పూజ - రెండూ ఒకే రోజు జరుపుకుంటారు. ఇలా తిథులు కలవడం అప్పుడప్పుడు జరిగేదే, ఇందులో ఆందోళన పడాల్సిన అవసరం లేదు.

దుర్గాష్టమి విశిష్టత

దుర్గాదేవి మహిషాసురునితో తొమ్మిది రోజులు యుద్ధం చేసి, ధర్మాన్ని రక్షించిందని దేవీ మహాత్మ్యం చెబుతుంది. అష్టమి రోజు అమ్మవారి శక్తి అత్యున్నత స్థాయిలో ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ రోజు అమ్మవారిని మహాగౌరి రూపంలో, కొన్ని ప్రాంతాలలో దుర్గా రూపంలో పూజిస్తారు. చాలా కుటుంబాలు ఈ రోజు ఉపవాసం ఉంటాయి, కుమారీ పూజ (చిన్నారి బాలికలను అమ్మవారి స్వరూపంగా పూజించడం) చేస్తారు.

తెలంగాణలో దుర్గాష్టమి రోజున సద్దుల బతుకమ్మ వైభవంగా జరుపుకుంటారు. తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగకు ఇదే ముగింపు రోజు. రంగురంగుల పూలతో పెద్ద బతుకమ్మను పేర్చి, సాయంత్రం ఆడి పాడి, చెరువులో నిమజ్జనం చేస్తారు. సద్దులు (రకరకాల అన్నాలు) నైవేద్యంగా పెడతారు.

మహర్నవమి విశిష్టత

మహర్నవమి నవరాత్రులలో చివరి రోజు. ఈ రోజు అమ్మవారిని సిద్ధిదాత్రి రూపంలో పూజిస్తారు - భక్తులకు సిద్ధులను, విజయాన్ని ప్రసాదించే తల్లి. తెలుగు రాష్ట్రాలలో మహర్నవమి అంటే ముఖ్యంగా ఆయుధ పూజ రోజు.

ఇంట్లోనే దుర్గాష్టమి పూజా విధానం

1. ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, ఇల్లు శుభ్రం చేసుకుని, గుమ్మానికి మామిడి తోరణాలు కట్టండి.
2. పూజా మందిరంలో దుర్గాదేవి చిత్రపటం లేదా విగ్రహాన్ని పసుపు, కుంకుమ, పూలతో అలంకరించండి.
3. దీపం వెలిగించి, ముందుగా విఘ్నేశ్వరుని పూజ చేయండి.
4. సంకల్పం చెప్పుకుని, అమ్మవారికి పసుపు, కుంకుమ, అక్షింతలు, ఎర్రని పూలు సమర్పించండి.
5. లలితా సహస్రనామం లేదా దుర్గా అష్టోత్తర శతనామావళి పఠించండి. సమయం లేకపోతే కింద ఇచ్చిన శ్లోకాన్ని 11 సార్లు చదవండి.
6. పులిహోర, పాయసం, చక్ర పొంగలి, వడపప్పు, పానకం వంటివి నైవేద్యంగా పెట్టండి.
7. కర్పూర హారతి ఇచ్చి, కుటుంబ సభ్యులందరికీ ప్రసాదం పంచండి.
8. వీలైతే ఇద్దరు లేదా తొమ్మిది మంది చిన్నారి బాలికలకు కుమారీ పూజ చేసి, భోజనం పెట్టి, బట్టలు లేదా చిన్న కానుకలు ఇవ్వండి.

పూజకు కావలసిన వస్తువులు

• పసుపు, కుంకుమ, అక్షింతలు, గంధం
• ఎర్రని పూలు (మందారం, గులాబీ), పూలమాలలు
• దీపం, నెయ్యి/నూనె, వత్తులు, కర్పూరం, అగరబత్తులు
• కొబ్బరికాయ, అరటిపండ్లు, తమలపాకులు, వక్కలు
• మామిడి ఆకులు (తోరణం కోసం)
• నైవేద్యానికి పులిహోర, పాయసం లేదా మీ ఇంటి సంప్రదాయ వంటకం

ఆయుధ పూజ - ఎప్పుడు, ఎలా?

ఈ సంవత్సరం చాలా కుటుంబాలు అక్టోబర్ 19 (మహర్నవమి) రోజున ఆయుధ పూజ చేస్తున్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో, కొన్ని పంచాంగాల ప్రకారం అక్టోబర్ 20 విజయదశమి రోజున కూడా చేస్తారు. మీ కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని పాటించండి.

ఆయుధ పూజలో మనం జీవనోపాధికి ఉపయోగించే ప్రతి వస్తువునూ పూజిస్తాం:

• వాహనాలు - కారు, బైక్, ఆటో, ట్రాక్టర్
• పనిముట్లు, యంత్రాలు, వ్యవసాయ పరికరాలు
• పుస్తకాలు, పెన్నులు, ల్యాప్‌టాప్, కంప్యూటర్
• వంటింటి పరికరాలు, కుట్టు మిషన్ వంటివి

వాటిని శుభ్రం చేసి, పసుపు-కుంకుమ బొట్లు పెట్టి, పూలమాల వేసి, కొబ్బరికాయ కొట్టి హారతి ఇవ్వండి. వాహనాల ముందు గుమ్మడికాయ లేదా నిమ్మకాయలతో దిష్టి తీయడం కూడా ఆనవాయితీ.

దుర్గాదేవి శ్లోకం

సర్వమంగళ మాంగళ్యే శివే సర్వార్థ సాధికే
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోస్తుతే

భావం: సమస్త మంగళాలకు మంగళకారిణివి, శుభప్రదవు, అన్ని కోరికలను నెరవేర్చే తల్లివి, శరణు కోరిన వారిని కాపాడేదానివి, మూడు నేత్రాలు గల గౌరీ, నారాయణీ - నీకు నమస్కారం.

ఈ శ్లోకం దేవీ మహాత్మ్యం (దుర్గా సప్తశతి) లోనిది. పూజ సమయంలో, రోజూ ఉదయం దీపం వెలిగించినప్పుడు కూడా దీనిని చదువుకోవచ్చు.

చేయవలసినవి, చేయకూడనివి

• సంధి పూజ సమయంలో (ఉదయం సుమారు 10:27-11:15) కనీసం ఒక దీపం వెలిగించి అమ్మవారిని స్మరించుకోండి.
• ఉపవాసం ఉండేవారు ఆరోగ్యాన్ని బట్టి పండ్లు, పాలు తీసుకోవచ్చు.
• ఈ రోజుల్లో ఇంట్లో గొడవలు, కఠినమైన మాటలు మానుకోండి.
• పేదలకు అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయడం ఎంతో పుణ్యప్రదం.

తర్వాత ఏమిటి? విజయదశమి (అక్టోబర్ 20)

మహర్నవమి తర్వాతి రోజు విజయదశమి - చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి గుర్తు. జమ్మి చెట్టు పూజ, పాలపిట్ట దర్శనం, పెద్దల ఆశీర్వాదాలు తీసుకోవడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకతలు. దసరా శుభాకాంక్షలు, జమ్మి పూజా విధానం గురించి మా తర్వాతి పోస్ట్‌లో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

మీకు, మీ కుటుంబానికి దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి శుభాకాంక్షలు. అమ్మవారి కృప అందరిపై ఉండాలి.

In English (Summary)

Durgashtami and Mahanavami fall on the same day this year - Monday, 19 October 2026. Ashtami tithi begins at 8:27 AM on 18 October and ends at 10:51 AM on 19 October, when Navami begins (Hyderabad times). Sandhi Puja is around 10:27-11:15 AM on 19 October. Many families perform Ayudha Puja on 19 October, while some do it on Vijayadashami (Dasara), Tuesday 20 October. This post covers a simple home puja, the items you need, Ayudha Puja steps, and the Sarvamangala Mangalye shloka with its meaning.