నవరాత్రి 5వ రోజు - స్కందమాత: కథ, పూజా విధానం, మంత్రం మరియు నైవేద్యం | Navaratri Day 5 Skandamata Story and Mantra
శరన్నవరాత్రులలో ఐదవ రోజైన ఆశ్వయుజ శుద్ధ పంచమి నాడు అమ్మవారిని స్కందమాత రూపంలో పూజిస్తాం. నవదుర్గలలో ఐదవ రూపమైన ఈ తల్లిని ప్రేమ మరియు కరుణకు దేవతగా కొలుస్తారు. తల్లి ప్రేమకు ప్రతిరూపమైన ఈ అవతారం భక్తుల హృదయాలను వెంటనే తాకుతుంది.
స్కందమాత అంటే ఎవరు?
స్కందుడు అంటే కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్య స్వామి, కార్తికేయుడు). ఆయన తల్లి కాబట్టి పార్వతీ దేవికి "స్కందమాత" అనే పేరు వచ్చింది. ఈ రూపంలో అమ్మవారు బాల స్కందుడిని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకుని దర్శనమిస్తుంది. స్కందమాతను పూజిస్తే స్కందుడిని కూడా పూజించిన ఫలితం కలుగుతుందని పెద్దలు చెబుతారు.
స్కందమాత కథ
తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడు కఠోర తపస్సు చేసి, శివుని కుమారుడి చేతిలో మాత్రమే మరణించే వరం పొందాడు. ఆ వరగర్వంతో దేవతలను విపరీతంగా బాధించాడు. దేవతల ప్రార్థన మేరకు శివపార్వతులకు స్కందుడు జన్మించాడు. ఆయన దేవసేనాధిపతిగా మారి, తారకాసురుడిని సంహరించి లోకానికి శాంతిని తెచ్చాడు.
అంతటి వీరుడిని పెంచి, ప్రేమతో మార్గనిర్దేశం చేసిన తల్లి స్కందమాత. తల్లి ప్రేమ ఎంత మృదువుగా ఉంటుందో, తన బిడ్డను కాపాడుకోవడానికి అంత శక్తివంతంగా కూడా ఉంటుందని ఈ రూపం చెబుతుంది. అందుకే స్కందమాత వాహనం సింహం.
స్కందమాత స్వరూపం
- వాహనం: సింహం - మాతృశక్తి కాపాడే ధైర్యానికి ప్రతీక.
- ఒడిలో: ఆరు ముఖాల బాల స్కందుడు (షణ్ముఖుడు).
- నాలుగు చేతులు: రెండు చేతుల్లో తామర పువ్వులు, ఒక చేతితో బిడ్డను పట్టుకుని, మరో చేతితో అభయ ముద్ర.
- ఆసనం: తామర పువ్వుపై కూర్చుంటుంది. అందుకే పద్మాసనా దేవి అని కూడా అంటారు.
- శరీర కాంతి: ప్రకాశవంతమైన తెలుపు-బంగారు వర్ణం.
యోగ శాస్త్రం ప్రకారం స్కందమాత విశుద్ధ చక్రానికి (కంఠ చక్రం) అధిదేవత. ఈ చక్రం సత్యమైన, మధురమైన వాక్కుకు కేంద్రం.
5వ రోజు పూజా విధానం
- ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి.
- కలశానికి, అమ్మవారి చిత్రపటానికి పసుపు, కుంకుమ, అక్షతలతో పూజ చేయండి.
- నెయ్యి దీపం వెలిగించి, తామర పూలు, పసుపు రంగు పూలతో అలంకరించండి.
- స్కందమాతతో పాటు కుమారస్వామిని కూడా స్మరించండి.
- క్రింద ఇచ్చిన ధ్యాన శ్లోకం, మంత్రం పఠించండి.
- నైవేద్యం సమర్పించి, హారతి ఇవ్వండి.
గమనిక: పూజా సమయాలు, ఆచారాలు ప్రాంతాన్ని, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఖచ్చితమైన ముహూర్తం కోసం స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
స్కందమాత ధ్యాన శ్లోకం
సింహాసనగతా నిత్యం పద్మాశ్రితకరద్వయా ।
శుభదాస్తు సదా దేవీ స్కందమాతా యశస్వినీ ॥
భావం: ఎల్లప్పుడూ సింహాసనంపై కూర్చున్న, రెండు చేతుల్లో తామర పువ్వులు ధరించిన కీర్తిమంతురాలైన స్కందమాత ఎల్లప్పుడూ శుభాలు కలిగించాలి.
స్కందమాత మంత్రం
ఓం దేవీ స్కందమాతాయై నమః
ఈ మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపిస్తే కుటుంబంలో ప్రేమ, సామరస్యం పెరుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. సంతానం కోసం, పిల్లల క్షేమం కోసం తల్లిదండ్రులు ఈ తల్లిని ప్రత్యేకంగా ప్రార్థిస్తారు.
5వ రోజు నైవేద్యం
సంప్రదాయం ప్రకారం స్కందమాతకు అరటిపండ్లు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఇలా చేస్తే ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుందని నమ్మకం. తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజు చేసే నైవేద్యాలు:
- అరటిపండ్లు
- అరటిపండు స్వీట్ లేదా పండు పాయసం
- పులిహోర
- చక్కెర పొంగలి
ఈ రోజు మనం నేర్చుకోవాల్సిన సందేశం
తల్లి ప్రేమ ప్రపంచంలో అతి గొప్ప శక్తి అని స్కందమాత గుర్తుచేస్తుంది. ఈ రోజు మన తల్లిదండ్రులతో, కుటుంబంతో కాసేపు గడిపి, వారికి మన ప్రేమను, కృతజ్ఞతను తెలియజేద్దాం. అలాగే అవసరంలో ఉన్న వారిపట్ల కరుణ చూపడం కూడా అమ్మవారికి మనం చేసే నిజమైన పూజ.
నవరాత్రి 5వ రోజు శుభాకాంక్షలు
- స్కందమాత ఆశీస్సులతో మీ కుటుంబం ప్రేమ, సంతోషాలతో నిండాలి. నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
- తల్లి ప్రేమకు ప్రతిరూపమైన అమ్మవారు మీ పిల్లలను ఎల్లప్పుడూ కాపాడాలి. శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!
- కరుణామయి స్కందమాత మీ ఇంట సుఖశాంతులు నింపాలి. జై మాతా దీ!
నవరాత్రి 6వ రోజు - కాత్యాయనీ దేవి గురించి తదుపరి పోస్ట్లో తెలుసుకుందాం. దసరా పండుగ గురించి మరిన్ని వివరాలకు మా దసరా - విజయదశమి పేజీ చూడండి.
డివోషన్ వైబ్స్ తరపున అందరికీ శరన్నవరాత్రి శుభాకాంక్షలు!