నిత్య వచనం

నిత్య వచనం - మనసును గెలవడం ఎలా? (భగవద్గీత 6.35) | Daily Devotional Message from Bhagavad Gita

రచన: డివోషన్ వైబ్స్ బృందం · ప్రచురణ: 04 Nov 2026

మనసు గాలిలాంటిది - ఒక్క చోట నిలవదు. కానీ దాన్ని గెలవడం అసాధ్యం కాదు. రోజూ కొంచెం సాధన, కొంచెం వదులుకోవడం - ఈ రెండే మనసును మన మాట వినేలా చేస్తాయి.

అర్జునుడి నిజాయితీ ప్రశ్న

భగవద్గీత ఆరవ అధ్యాయం (ఆత్మసంయమ యోగం) లో శ్రీకృష్ణుడు ధ్యానం గురించి, మనసును నిలకడగా ఉంచడం గురించి చెబుతాడు. అది విన్న అర్జునుడు నిజాయితీగా ఒప్పుకుంటాడు: "కృష్ణా, మనసు చాలా చంచలమైనది, బలమైనది, మొండిది. దాన్ని నిగ్రహించడం గాలిని పట్టుకోవడం అంత కష్టం."

ఇది మనందరి ప్రశ్న కూడా. పూజకు కూర్చుంటే మనసు వంటింట్లో ఉంటుంది. చదువుకు కూర్చుంటే ఫోన్ వైపు వెళ్తుంది. నిద్రపోదామంటే రేపటి చింతలు చుట్టుముడతాయి.

అప్పుడు కృష్ణుడు నవ్వుతూ ఇచ్చిన సమాధానం - భగవద్గీత 6.35:

అసంశయం మహాబాహో మనో దుర్నిగ్రహం చలం
అభ్యాసేన తు కౌంతేయ వైరాగ్యేణ చ గృహ్యతే

భావం: ఓ మహాబాహో! మనసు చంచలమైనది, నిగ్రహించడం కష్టం - ఇందులో సందేహం లేదు. కానీ ఓ కౌంతేయా, అభ్యాసం (సాధన) చేత, వైరాగ్యం (ఆసక్తిని వదులుకోవడం) చేత దాన్ని వశం చేసుకోవచ్చు.

కృష్ణుడు "కష్టం కాదు" అనలేదు

ఈ శ్లోకంలో అందమైన విషయం ఒకటి ఉంది. కృష్ణుడు "అదేం కష్టం కాదు అర్జునా" అని తేలిక చేయలేదు. "నువ్వు చెప్పింది నిజమే, మనసు కష్టమైనదే" అని ముందు ఒప్పుకున్నాడు. ఆ తర్వాతే దారి చూపించాడు.

మనసు చెదిరిపోతోందంటే మీలో లోపం ఉందని కాదు. అది మనసు స్వభావం. అర్జునుడి లాంటి మహావీరుడికే అది కష్టమైంది. కాబట్టి మిమ్మల్ని మీరు నిందించుకోవడం మానేసి, కృష్ణుడు చెప్పిన రెండు మార్గాలు పట్టుకోండి.

మొదటి మార్గం: అభ్యాసం

అభ్యాసం అంటే మళ్లీ మళ్లీ చేయడం. మనసు పక్కకు వెళ్లిన ప్రతిసారీ, కోపం లేకుండా, మెల్లగా తిరిగి తీసుకురావడం.

చిన్న పిల్లవాడు నడక నేర్చుకునేటప్పుడు వంద సార్లు పడతాడు. ఏ తల్లీ "వీడికి నడక రాదు" అని వదిలేయదు. మనసు కూడా అంతే. ఐదు నిమిషాల జపంలో మనసు పది సార్లు పక్కకు వెళ్తే, పది సార్లూ తిరిగి తీసుకురండి. ఆ తిరిగి తీసుకురావడమే సాధన. అదే గెలుపు.

రెండవ మార్గం: వైరాగ్యం

వైరాగ్యం అంటే సన్యాసం తీసుకోవడం కాదు, అన్నీ వదిలేసి అడవికి వెళ్లడం కాదు. మనసును లాగే వాటి మీద పట్టు కొంచెం తగ్గించుకోవడం.

ఫోన్ పక్కనే పెట్టుకుని "మనసు నిలవడం లేదు" అంటే ఎలా? మంచి నీళ్ల పక్కన ఉప్పు నీళ్ల కుండ పెట్టి, దాహం తీరడం లేదనడం లాంటిది. మనసును చెదరగొట్టే వాటిని కొంచెం దూరం పెట్టడమే ఈ రోజుల్లో నిజమైన వైరాగ్యం.

ఈ రోజు ప్రయత్నించండి

ఐదు నిమిషాల సాధన: ఉదయం లేదా రాత్రి ఐదు నిమిషాలు కూర్చుని, శ్వాస మీద లేదా "ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ" మంత్రం మీద దృష్టి పెట్టండి. మనసు పక్కకు వెళ్తే, నవ్వుకుని తిరిగి తీసుకురండి.
ఫోన్ లేని మొదటి అరగంట: ఉదయం లేచిన మొదటి అరగంట ఫోన్ చూడకండి. ఆ సమయం దేవునికి, కుటుంబానికి, మీకు.
ఒకే పని, ఒకే సమయం: భోజనం చేసేటప్పుడు భోజనమే, మాట్లాడేటప్పుడు మాటలే. ఒకేసారి రెండు పనులు చేయకండి.
ఒక్క చిన్న ఆసక్తిని తగ్గించండి: ఈ వారం మనసును ఎక్కువగా లాగే ఒక్క విషయాన్ని గుర్తించి, దానికి ఇచ్చే సమయాన్ని సగం చేయండి.

ఈ రోజు సంకల్పం

"నా మనసు చెదిరిపోతే నన్ను నేను నిందించుకోను. ప్రతిసారీ ఓర్పుతో దాన్ని తిరిగి తీసుకొస్తాను. రోజూ కొంచెం సాధన, కొంచెం వైరాగ్యంతో నా మనసును నా స్నేహితుడిగా మార్చుకుంటాను. శ్రీకృష్ణా, నా మనసుకు నువ్వే సారథివి."

అర్జునుడి రథానికి కృష్ణుడు సారథి అయినట్టే, మన మనసు అనే రథానికి కూడా ఆయననే సారథిగా చేసుకుందాం.

ఇవి కూడా చదవండి:

హరే కృష్ణ! 🙏