గురు స్తోత్రం అర్థం - గురు బ్రహ్మ శ్లోకం, గురువారం పూజ విధానం | Guru Stotram Meaning in Telugu
మన సంప్రదాయంలో తల్లి, తండ్రి తర్వాత స్థానం గురువుదే - "మాతృదేవో భవ, పితృదేవో భవ, ఆచార్యదేవో భవ". అజ్ఞానం అనే చీకటిని తొలగించి జ్ఞాన మార్గం చూపేవాడే గురువు. వారంలో గురువారం గురువులకు, శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామికి, షిర్డీ సాయిబాబాకు ప్రత్యేకమైన రోజు. ఈ వ్యాసంలో ప్రసిద్ధ గురు స్తోత్ర శ్లోకాల అర్థం, గురువారం పూజా విధానం తెలుసుకుందాం.
"గురువు" అనే పదానికి అర్థం
"గు" అంటే చీకటి (అజ్ఞానం), "రు" అంటే దానిని తొలగించేది. మనలోని అజ్ఞాన చీకటిని తొలగించి జ్ఞాన వెలుగు ప్రసాదించేవారే గురువు. విద్య నేర్పిన ఉపాధ్యాయులు, జీవిత మార్గం చూపిన పెద్దలు, ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకులు - అందరూ గురువులే.
గురు స్తోత్రం - శ్లోకాలు మరియు అర్థం
1. గురు బ్రహ్మ శ్లోకం
గురు బ్రహ్మ గురు విష్ణు గురు దేవో మహేశ్వరః | గురు సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీ గురవే నమః ||
అర్థం: గురువే సృష్టికర్త బ్రహ్మ, గురువే పోషించే విష్ణువు, గురువే లయకారుడైన మహేశ్వరుడు. గురువే సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ స్వరూపం. అటువంటి శ్రీ గురువుకు నమస్కారం. జ్ఞానాన్ని సృష్టించి, పెంచి, మనలోని అజ్ఞానాన్ని లయం చేసేవాడు గురువు అని ఈ శ్లోక భావం.
2. అఖండమండలాకారం
అఖండమండలాకారం వ్యాప్తం యేన చరాచరమ్ | తత్పదం దర్శితం యేన తస్మై శ్రీ గురవే నమః ||
అర్థం: ఈ విశ్వమంతా, కదిలే మరియు కదలని సమస్తంలో వ్యాపించి ఉన్న ఆ పరమాత్మ స్థానాన్ని మనకు చూపించిన శ్రీ గురువుకు నమస్కారం.
3. అజ్ఞానతిమిరాంధస్య
అజ్ఞానతిమిరాంధస్య జ్ఞానాంజనశలాకయా | చక్షురున్మీలితం యేన తస్మై శ్రీ గురవే నమః ||
అర్థం: అజ్ఞానం అనే చీకటిలో గుడ్డివాడినైన నాకు, జ్ఞానం అనే కాటుకను కళ్లకు అద్ది కళ్లు తెరిపించిన శ్రీ గురువుకు నమస్కారం.
4. ధ్యానమూలం గురోర్మూర్తిః
ధ్యానమూలం గురోర్మూర్తిః పూజామూలం గురోః పదమ్ | మంత్రమూలం గురోర్వాక్యం మోక్షమూలం గురోః కృపా ||
అర్థం: ధ్యానానికి మూలం గురువు రూపం, పూజకు మూలం గురువు పాదాలు, మంత్రానికి మూలం గురువు మాట, మోక్షానికి మూలం గురువు కృప.
గురువారం ప్రత్యేకత
గురువారానికి అధిపతి దేవగురువు బృహస్పతి. జ్ఞానం, ధర్మం, శుభానికి కారకుడు బృహస్పతి. అందుకే గురువారం గురువులను స్మరించడం, శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామిని, షిర్డీ సాయిబాబాను పూజించడం శుభప్రదమని భక్తుల నమ్మకం. శ్రీ దత్తాత్రేయుడు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల అంశతో జన్మించిన ఆది గురువుగా పూజలందుకుంటాడు.
ఇంట్లో గురువారం పూజా విధానం
- ఉదయం స్నానం చేసి, పసుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించడం శుభప్రదం అంటారు.
- దత్తాత్రేయ స్వామి లేదా సాయిబాబా చిత్రపటం ముందు నెయ్యి దీపం వెలిగించండి.
- పసుపు పూలు, శనగపప్పు, బెల్లం సమర్పించండి.
- పై గురు స్తోత్ర శ్లోకాలను భక్తితో పఠించండి.
- "ఓం శ్రీ గురుభ్యో నమః" అని 108 సార్లు జపించండి.
- కర్పూర హారతి ఇచ్చి, మీ గురువులను మనసులో స్మరించి నమస్కరించండి.
గురువారం మీ ఉపాధ్యాయులకు, పెద్దలకు ఫోన్ చేసి కృతజ్ఞతలు చెప్పడం కూడా గురు పూజే!
గురు పూర్ణిమ
ఆషాఢ మాస పౌర్ణమిని గురు పూర్ణిమ లేదా వ్యాస పూర్ణిమ అంటారు. వేదాలను విభజించిన వేదవ్యాస మహర్షి జన్మదినం ఇది. ఆ రోజు గురువులను దర్శించి, పాదాభివందనం చేసి ఆశీస్సులు తీసుకోవడం ఆచారం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
గురు స్తోత్రం ఎప్పుడు పఠించాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం చదువు లేదా పని ప్రారంభించే ముందు పఠించడం మంచిది. గురువారం, గురు పూర్ణిమ నాడు పఠించడం మరింత విశేషం.
గురువు లేకపోతే ఎవరిని స్మరించాలి?
శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామిని లేదా దక్షిణామూర్తిని ఆది గురువుగా స్మరించవచ్చు. మీకు విద్య నేర్పిన వారందరూ మీ గురువులే.
పిల్లలకు ఏ శ్లోకం నేర్పించాలి?
"గురు బ్రహ్మ గురు విష్ణు" శ్లోకం చిన్నదిగా, సులభంగా ఉంటుంది. పిల్లలకు మొదట నేర్పించదగిన శ్లోకం ఇదే.
ఓం శ్రీ గురుభ్యో నమః 🙏 ఈ వ్యాసం మీకు నచ్చితే మీ గురువులకు, కుటుంబ సభ్యులకు షేర్ చేయండి.